Polska ustawa wdrażająca EAA
26 kwietnia 2024 roku Sejm uchwalił ustawę "o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze", która implementuje do polskiego prawa dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z 17 kwietnia 2019 roku - tzw. European Accessibility Act (EAA). Prezydent podpisał ustawę 9 maja 2024 roku.
Przepisy wejdą w życie 28 czerwca 2025 roku. To data graniczna, od której podmioty gospodarcze objęte ustawą będą zobowiązane do oferowania produktów i świadczenia usług zgodnych z wymogami dostępności. Polska miała obowiązek wdrożyć dyrektywę do swojego porządku prawnego już do 28 czerwca 2022 roku, jednak proces legislacyjny uległ znacznemu opóźnieniu.
Kogo obowiązuje ustawa o EAA?
Ustawa dotyczy podmiotów gospodarczych działających na terenie Polski - zarówno polskich firm, jak i zagranicznych przedsiębiorców oferujących produkty lub usługi konsumentom w naszym kraju. Obowiązki nakładane są na producentów, importerów, dystrybutorów oraz usługodawców.
Kluczowe: ustawa obejmuje wyłącznie sektor prywatny świadczący usługi dla konsumentów (model B2C). Podmioty publiczne - urzędy, administracja rządowa i samorządowa - nadal podlegają ustawie z 2019 roku o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych.
Istotne wyłączenie dotyczy mikroprzedsiębiorstw świadczących usługi - firmy zatrudniające mniej niż 10 osób i osiągające roczny obrót nieprzekraczający 2 milionów euro są zwolnione z obowiązku zapewnienia dostępności usług. Zwolnienie to nie ma jednak charakteru absolutnego - mikroprzedsiębiorstwa muszą informować konsumentów, jeśli ich usługa nie jest dostępna.
Które produkty i usługi objęte ustawą?
Ustawa precyzyjnie określa katalog produktów i usług podlegających wymogom dostępności. Wśród produktów znajdują się systemy sprzętu komputerowego ogólnego przeznaczenia wraz z systemami operacyjnymi, smartfony i tablety, czytniki e-booków, terminale samoobsługowe (bankomaty, biletomaty, automaty odprawy, terminale płatnicze) oraz konsumenckie urządzenia końcowe do usług telekomunikacyjnych i audiowizualnych.
Katalog usług obejmuje usługi telekomunikacyjne, usługi dostępu do audiowizualnych usług medialnych, niektóre elementy usług transportu lotniczego, kolejowego, wodnego i autobusowego pasażerów, usługi bankowości detalicznej, usługi handlu elektronicznego oraz usługi rozpowszechniania książek elektronicznych.
Kluczowe różnice między EAA a ustawą z 2019 roku
Ustawa z 2019 roku o dostępności cyfrowej dotyczy wyłącznie podmiotów publicznych - stron internetowych i aplikacji mobilnych urzędów, instytucji administracji rządowej i samorządowej, uczelni publicznych oraz sądów. EAA rozszerza obowiązki dostępności na sektor prywatny.
Druga fundamentalna różnica dotyczy zakresu przedmiotowego. Ustawa z 2019 roku koncentruje się na dostępności cyfrowej - stronach WWW i aplikacjach mobilnych. EAA wykracza znacznie poza środowisko cyfrowe, obejmując również produkty fizyczne: bankomaty, automaty biletowe, terminale płatnicze, czytniki e-booków i inny sprzęt elektroniczny.
Różni się również standard techniczny. Ustawa z 2019 roku wymaga zgodności z WCAG 2.1 na poziomie AA. EAA również odwołuje się do WCAG 2.1 AA dla treści cyfrowych, ale dodatkowo określa szczegółowe wymagania funkcjonalne dla produktów fizycznych - dotyczące interfejsów, sygnałów dźwiękowych, obsługi dotykowej czy komunikacji głosowej.
Nadzór i sankcje
Nadzór nad przestrzeganiem ustawy będą sprawować różne organy w zależności od sektora - Prezes Zarządu PFRON jako główny organ koordynujący, Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej dla usług telekomunikacyjnych, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz organy celne.
Ustawa przewiduje kary pieniężne za niespełnienie wymogów dostępności - do 10-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedni, ale nie więcej niż 10% obrotu w roku poprzedzającym nałożenie kary. Konsumenci będą mogli składać skargi na brak dostępności produktu lub usługi oraz dochodzić swoich praw przed sądami powszechnymi.